We willen het allemaal, leven vanuit onszelf. Niet meer zo bezig zijn met wat anderen van ons vinden. Toch is dat makkelijker gezegd dan gedaan. Want of we het nu willen of niet, de mening van anderen speelt toch mee in hoe we naar onszelf kijken.
In deze blog lees je hoe je zelfbeeld zich vormt, waarom oordelen van anderen zo’n invloed hebben en wanneer ze je wel of niet raken.
Wat is je zelfbeeld eigenlijk?
Je zelfbeeld is het geheel van ideeën dat je hebt over jezelf.
Hoe je eruitziet, wat je kunt, welke rollen je hebt, en hoe je jezelf waardeert. Het ontstaat niet in één keer, maar gaandeweg door de ervaringen, relaties en feedback die je opdoet.
Van ouders, leraren, collega’s, vrienden. Iedereen speelt hierin een rol. (En jij speelt die rol zelf in het leven van de mensen om je heen).
Daarom is het zo herkenbaar dat je niet met je eigen ogen naar jezelf kijkt, maar door de bril van iemand anders. Het vraagt dat je onderscheid maakt in wat van jou is en wat niet, zoals bij Verantwoordelijkheid loslaten.
Hoe oordelen van anderen je zelfbeeld kleuren
We leren al jong dat we gezien en beoordeeld worden.
Iemand zegt iets over je gedrag of prestaties, en zonder dat je het merkt neem je dat oordeel over. Dat heet het ‘spiegelbeeldprincipe’ (chique naam he?). Dat je je een beeld vormt over jezelf wat vooral gebaseerd is op hoe we denken dat anderen ons zien.
Ook vergelijken we ons met anderen om ons heen. Dat vergelijken kan gaan over het uiterlijk, succes, status. En is door de social media extra geworden. Waarbij soms over het hoofd gezien wordt dat social media alleen een klein stukje van iemands leven laat zien. De vuile was hangt niet buiten.
Wanneer oordelen je raken en wanneer niet
Een oordeel van een ander raakt je vooral als:
-
je zelfvertrouwen niet stevig is
-
je bang bent voor afwijzing of kritiek
-
het oordeel komt van iemand die belangrijk voor je is
Maar oordelen raken je minder als:
-
je een stabiel en positief beeld van jezelf hebt
-
je weet dat een oordeel slechts zijn of haar mening is
-
je leert dat jouw waarde niet afhangt van goedkeuring van buitenaf
De invloed van onze cultuur
In Nederland zeggen we graag wat we vinden. Dat maakt ons ook gevoeliger voor oordeel.
Het lijkt alsof presteren en vergelijken wel overal aanwezig is. Niet alleen social media maar ook op het werk, bij het sporten, als het gaat over opvoeden. We zien constant wat anderen doen, hebben, bereiken of vinden.
Leven vanuit jezelf vraagt om bewustwording. Het vraagt dat je onderscheid maakt in wat van jou is en wat niet, zoals bij Verantwoordelijkheid loslaten.
Wat kan je doen om meer vanuit jezelf te leven?
De eerste stap is herkennen welke oordelen je hebt overgenomen en van wie die kwamen.
Vervolgens onderzoek je: wat zijn mijn waarden, los van de verwachtingen van anderen?
Dat zal niet voorkomen dat je niet meer geraakt zal worden door het oordeel van een ander. Maar wel dat je sneller ziet waarvan je iets kunt leren en wat niet van jou is. Als het niet overeenkomt met wat jij (her)kent van jezelf, kun je het makkelijker langs je heen laten gaan.
Zo groeit je zelfbeeld van buitenaf naar binnenuit. En dat is leven vanuit jezelf. Dat brengt vaak ook meer Innerlijke vrijheid.
Zie je zelfbeeld
Je zelfbeeld is niet vast, maar in beweging.
Het verandert mee met hoe jij jezelf ziet en met hoeveel waarde je hecht aan wat anderen zeggen. Want bedenk dit:
Wat een ander over jou denkt, verandert niet wie jij bent.
Door te onderzoeken welke oordelen je meedraagt en welke echt van jou zijn, leer je loskomen van die externe blik. Dan wordt leven vanuit jezelf niet iets wat je “ooit hoopt te doen”, maar iets wat je dagelijks oefent. Met mildheid, bewustzijn en eigen regie.