Over geheugen, vakantiegewoonten en wat dat over jou zegt
Ik zie hem nog staan, bij de auto. Mijn vader die de auto inpakte om met het gezin te gaan kamperen. En mijn moeder die altijd op het laatste moment met nóg een tas kwam aanzetten.
“Moet dat er ook bij?” vroeg mijn vader tegen beter weten in.
Hij was er verrassend goed in: als een soort Tetris voor volwassenen keek hij naar de vormen en gaatjes. Soms moest er een deel weer even uit, om het nog beter te laten passen.
Pas tegen het einde werd het lastig, en suggereerde hij dat mijn moeder maar een tas bij haar benen moest neerzetten. Waarop zij altijd stellig weigerde, wetend dat daar al een tas met koffie en broodjes stond.
Mijn vader zou het liefst steeds naar dezelfde plek gaan. Mijn moeder juist het tegenovergestelde: nieuwe plekken ontdekken, nieuwe omgevingen verkennen, nieuwe ervaringen opdoen. Dat avontuurlijke heeft ze nog steeds.
Het vertrouwde vakantiegevoel
Iedere zomer dezelfde spullen inpakken. Het vertrouwde straatje inrijden. De geur herkennen nog vóór je de auto hebt uitgeladen. Vakantiebestemming bereikt!
Voor sommigen is het de ultieme ontspanning: elk jaar terug naar dezelfde plek op vakantie. Voor anderen ondenkbaar: “Er is nog zóveel te ontdekken!”
Vertrouwde of nieuwe vakantie bestemming?
Je geheugen slaat vakanties niet op als losse foto’s, maar eerder als verhalen die steeds worden herschreven.
Steeds naar dezelfde plek
Je doet grotendeels dezelfde dingen, ziet dezelfde omgeving, hebt vergelijkbare gesprekken. Je brein bundelt dat tot één groot hoofdstuk, bijvoorbeeld: “De vakanties in Frankrijk.”
Dit heet overgeneralisatie: het algemene gevoel blijft, maar details vervagen. Daardoor weet je soms niet meer of dat hilarische boottochtje in 2018 of 2022 was.
Steeds naar een nieuwe plek
Er zijn meer verschillen in omgeving, geuren, geluiden, mensen. Je brein krijgt meer unieke ‘haakjes’ om herinneringen aan op te hangen, waardoor ze beter los van elkaar blijven.
Dit vraagt wel meer energie: oriënteren, aanpassen, beslissen, prikkelend én vermoeiend.
Voordelen van steeds teruggaan
-
Rust & gemak: Je kent de omgeving, de winkels, de mooiste wandelroutes en de lekkerste restaurants.
-
Diepere verbinding: Met de plek, de mensen en soms met jezelf.
-
Traditie & thuisgevoel: Je bouwt een vakantie-ritueel op dat geborgenheid geeft.
Nadelen van steeds teruggaan
-
Minder uitdaging: Minder nieuwe prikkels voor je brein.
-
Vervaging van herinneringen: Moeilijker om vakanties uit elkaar te houden.
-
Minder verrassing: Het onbekende avontuur ontbreekt.
Voordelen van steeds iets nieuws
-
Meer prikkeling & creativiteit: Nieuwe plekken zetten je hersenen aan het werk.
-
Sterkere, unieke herinneringen: Door verschillen blijven ze beter bewaard.
-
Verbreding van je wereldbeeld: Je ontmoet nieuwe mensen, gewoonten en culturen.
Nadelen van steeds iets nieuws
-
Meer inspanning: Alles is onbekend, vraagt beslissingen en energie.
-
Minder diepgang: Je ziet vaak maar een glimp van een plek.
-
Risico op oppervlakkigheid: Altijd op zoek naar de volgende bestemming kan onrust geven.
Een systemische blik
Sommige families houden stevig vast aan tradities: elk jaar dezelfde plek, hetzelfde diner, dezelfde verhalen. Dat geeft verbondenheid en veiligheid, maar kan ook benauwen als er geen ruimte is voor vernieuwing.
Andere families zoeken juist steeds iets nieuws: elk jaar een andere bestemming, nieuwe manieren om samen te zijn. Dat houdt levendig en open, maar kan het fundament missen.
Beide systemen hebben balans nodig:
-
Vastheid geeft veiligheid.
-
Vernieuwing geeft groei.
De mooiste vakantie-les
Of je nu kiest voor de vertrouwde camping in Frankrijk of een huisje in een onbekend bergdorp in Slovenië: de vraag is niet alleen waar je gaat, maar ook wat je nodig hebt om je goed te voelen.
Zin om te ontdekken waar jij vasthoudt in je leven en waar je meer durf tot vernieuwing wilt?
Dat onderzoek ik graag met je in mijn coaching.