Alles zelf willen doen, zelf willen regelen. Het lijkt erg volwassen en verantwoordelijk. Maar zelfredzaamheid kan ook een overlevingsmechanisme zijn.
Mijn lekkende wastafel
Op de foto bij deze blog zie je mij met een waterpomptang bezig om mijn wastafel te repareren.
Nou ja, eigenlijk lekte de wastafel eerst niet. Hij liep gewoon erg langzaam door. Omdat ik mezelf redelijk technisch vind, leek het me een goed idee om de sifon los te halen. Vermoedelijk zaten daar veel haren van mij in. (was ook zo).
En? Ben je er nog? Of dwaal je in gedachten al af?
Enfin. Ik kwam van de regen in de drup. Lang verhaal kort: er moesten meer onderdelen vervangen worden om de (inmiddels ontstane) lekkage te verhelpen.
Ik ben (1) redelijk eigenwijs en (2) opgevoed met het idee dat je als vrouw zelf voor jezelf moet zorgen. Een slimme meid is op haar toekomst voorbereid.
En toch heb ik mijn zwager gevraagd om hulp.
Zeldredzaamheid in relaties
Wat ik bij mezelf zie, herken ik ook bij veel anderen. In gezinnen, vriendschappen en op het werk. Mensen die alles zelf willen dragen, omdat ze denken dat dat sterker of beter is. Ouders die niet willen dat hun kinderen hun zorgen merken (of andersom). Collega’s die geen taken durven uit handen te geven. Partners die elkaar niet willen belasten.
Van buiten ziet het er uit als zelfstandigheid. Je ziet het vaak terug bij mensen die veel voor anderen doen, zoals bij Zorgzaamheid. Maar van binnen voelt zelfredzaamheid vaak als veel, zwaar of eenzaam.
Echte zelfredzaamheid betekent juist ook dat je weet wanneer je steun kunt vragen. Het is niet zwak om hulp te vragen, het is sterk.
De bredere cultuur
Op maatschappelijk niveau zie je hetzelfde patroon. We leven in een cultuur die steeds individualistischer is geworden. “Dop je eigen boontjes.” “Iedereen voor zich.” Voor vrouwen komt daar nog iets bij: het signaal dat ze onafhankelijk moeten zijn én tegelijk zorgen voor mensen om je heen. En het raakt aan hoeveel je op je neemt voor anderen, iets wat terugkomt in Verantwoordelijkheid loslaten.
Die dubbele boodschap maakt dat veel mensen de grens kwijtraken tussen gezonde zelfredzaamheid en overleven. Wat bedoeld is als kracht, verandert in een druk die je uitput.
Het verschil
Het verschil zit hem niet in wat je doet, maar in waarom je het doet.
Want je mag heus wel veel zelf doen. Wat is dan het kantelpunt?
Zelfredzaamheid voelt rustig en geeft vertrouwen.
-
Je weet wat je kunt en waar je grenzen liggen.
-
Je kunt hulp vragen zonder schaamte.
-
Je regelt wat nodig is en kunt herstellen als het tegenzit.
Alles zelf doen vanuit een overlevingsmechanisme lijkt op zelfredzaamheid, maar voelt gespannen en dwingend.
-
Je moet alles alleen doen, uit angst voor afhankelijkheid.
-
Je houdt krampachtig controle.
-
Je maakt jezelf kleiner: “Ik heb niks nodig.”
Terug naar de wastafel
Mijn lekkende wastafel liet me zien: soms begint het klein, maar zegt het veel. Zelfredzaam zijn betekent niet dat je altijd “zelluf” alles moet doen. Het betekent ook weten wanneer je iemand belt die er meer ervaring mee heeft.
En wat een mooie bonus is, op die manier geef je de ander de kans om jou te helpen. Houden jullie er beide een goed gevoel aan over. Ik zeg: win-win!