Hier doet een kind alles voor: verbinding. Als die verbinding er niet (genoeg) is, gaat een kind zich aanpassen. Zonder dat het kind zich daar bewust van is.
Je aanpassen, jezelf kleiner maken, voelen wat de ander nodig heeft…
De basisbehoeften van ieder kind zijn liefde, aandacht en veiligheid. Elk kind zal (onbewust) alles doen om dat te krijgen in het gezin. Het is sensitief voor wat ontbreekt in het gezin en zal dat deel gaan invullen. [Gabor Maté]
Je kinderen zijn er niet voor je, ze zijn er door je. Je hebt als ouder voor je kind te zorgen, voor zijn of haar behoeften, ook emotioneel. En niet andersom.
Dit klinkt vanzelfsprekend maar is niet altijd makkelijk. Wanneer een kind zich innerlijk voor het emotionele welzijn van zijn of haar ouder verantwoordelijk voelt, zijn de rollen omgedraaid. Dan gaat het kind zorgen voor de ouder. Begint bijvoorbeeld met het pleasen van de ouder. In de hoop daarna zelf te krijgen wat hij of zij nodig heeft.
Herkennen
Dit soort patronen hebben vaak hun oorsprong in je innerlijke kind. Sinds ik bezig ben met familie opstellingen, herken ik het sneller. Kan ik ook tegen mijn kind zeggen: “Lief dat je voor me wil zorgen, dat is niet jouw taak, dat kan ik zelf.” Of: “Je wil me troosten omdat ik verdriet heb, maar ik kan het dragen.” Net als “Het is niet jouw schuld.”
Wat voor mij daaraan vooraf is gegaan is zelfinzicht. Door opstellingen te zien waar ik als klein meisje me niet gezien, niet begrepen heb gevoeld. Want dat deel draag ik nog steeds in mij. (En dat is oké). Die momenten hebben wel een beurs plekje achtergelaten. Als iemand daarop drukt, voelt het vervelend. En laten kinderen dat nou heel goed kunnen, op jouw beurse plekken duwen…
Wetmatigheid
Als kind ben je afhankelijk van je ouders. Je kunt alleen ontvangen. En misschien later zelf (door)geven naar je eigen kinderen. Een kind zal alles doen om liefde, aandacht en veiligheid te krijgen in het gezin. Ook nemen kinderen haast automatisch de schuld op zich, nemen aan dat het door hun komt. Loyaliteit speelt hierin vaak een grotere rol dan je denkt.
Geen kind meer
Als volwassene ben je voor jezelf verantwoordelijk. Inclusief het gekwetste innerlijk kind. Voor jouw innerlijk kind kun je nu zelf zorgen. Door gedachten, meditaties, artistieke uitlatingen en door dingen te doen die je als kind leuk vond.
Maar zelfs als je dat niet doet, dan blijft het jouw verantwoordelijkheid hoe je reageert wanneer je kind op beurse plekken duwt. En als je veel beurse plekken hebt, is het voor je kind erg moeilijk om ze niet te raken.
En nu?
Wat mij helpt: als ik geraakt wordt door mijn kind wil ik even mijn lichaam scannen. Wat gebeurt er nou? Wat voel ik? Wanneer ik ergernis, frustratie of woede voel van binnen, dan is dat zo. Probeer ik mijn oordeel daarover te laten gaan.
Daarna onderzoek ik wat de diepere oorzaak is. Blijkbaar had ik het anders gewild. Waarom? En waarom is dat voor mij belangrijk? Misschien herken je ook dat je jezelf daarin een beetje bent kwijtgeraakt.
Wanneer ik daarna weer het gesprek aanga, kan ik dit vertellen. Niet om die behoefte door mijn kind vervuld te krijgen. Zodat voor mijn kind duidelijk is dat mijn reactie over mij gaat. En dan heb ik de keuze om anders te reageren.
In een familieopstelling wordt vaak zichtbaar hoe dit soort patronen zijn ontstaan.