De vraag die we onszelf meestal niet stellen
Stel dat je ergens al een tijdje mee rondloopt.
Je twijfelt over je relatie. Je agenda puilt uit. Je zegt vaker ja dan je eigenlijk wilt. Of je merkt dat je steeds vermoeider wordt, terwijl je leven op papier best goed voor elkaar lijkt.
De vraag die de meeste mensen zichzelf dan stellen is:
- Wat kost het als ik verander?
- Wat kost het als ik minder ga werken?
- Wat kost het als ik die grens aangeef?
- Wat kost het als ik stop met trekken?
- Wat kost het als ik kies voor iets anders?
Dat zijn logische vragen.
Maar er is nog een andere vraag. Een vraag die veel minder vaak wordt gesteld:
- Wat kost het als ik niets verander?
De kosten van verandering zijn zichtbaar
De kosten van verandering zie je meestal meteen.
Als je minder hooi op je vork neemt, moet je misschien dingen loslaten die je leuk vindt.
Als je een grens stelt, kan iemand teleurgesteld raken.
Als je stopt met zorgen voor anderen, moet iemand anders verantwoordelijkheid nemen.
Als je een relatie onder de loep legt, kom je misschien dingen tegen die je liever niet wil zien.
Die kosten zijn duidelijk zichtbaar. Je kunt ze bijna aanwijzen.
Daardoor krijgen ze automatisch veel aandacht.
De verborgen rekening van niets veranderen
De kosten van niets veranderen werken anders.
Die komen niet in één keer, maar ze sluipen naar binnen.
Een beetje minder energie, een beetje meer irritatie, een beetje minder plezier.
Net een beetje vaker het gevoel dat je achter de feiten aanloopt.
Zo langzaam dat je er soms aan gewend raakt.
Tot je jezelf ineens hoort zeggen:
“Hoe doen andere mensen dat toch allemaal?”
Of:
“Vroeger kon ik dit allemaal wel.”
Dat laatste hoor ik vaker, het is een interessante zin.
Want meestal gaat het niet alleen over energie.
Vaak gaat het ook over een beeld dat we van onszelf hebben.
Afscheid nemen van een oude versie van jezelf
Misschien zag je jezelf jarenlang als iemand die alles aankon.
Degene die altijd klaarstond.
Degene die alles regelde.
Degene die nooit vergat ergens aan te denken.
Degene die overal tijd voor had.
Dat zijn niet zomaar gewoontes.
Dat zijn rollen waar je in bent gegroeid.
En soms hebben die rollen je veel gebracht.
Waardering.
Verbondenheid.
Het gevoel nodig te zijn.
Maar wat als die rol niet meer past bij wie je nu bent?
Dan ontstaat er spanning.
Omdat veranderen soms betekent dat je afscheid moet nemen van een beeld van jezelf.
En afscheid voelt al snel als verlies.
Waarom onze hersenen verandering ingewikkelder maken
Onze hersenen helpen daar niet bepaald bij.
Psychologen ontdekten al tientallen jaren geleden dat mensen verlies sterker ervaren dan winst. Dit principe staat bekend als verliesaversie.
Met andere woorden: de kans dat je iets kwijtraakt, maakt meer indruk dan de kans dat je iets wint.
Daardoor zien we meestal haarscherp wat een verandering ons kan kosten.
De zekerheid die we vandaag hebben, kennen we vertrouwde rol die we op ons nemen.
De voorspelbaarheid van hoe dingen nu zijn.
Wat we veel minder goed zien, is wat het kost om alles bij het oude te laten.
De energie die langzaam weglekt, irritatie die steeds terugkomt.
Geen ruimte voor iets nieuws.
Niet omdat die kosten er niet zijn, maar omdat ze zich verspreiden over dagen, weken of soms zelfs jaren.
Misschien is dat waarom je blijft twijfelen
Veel mensen denken dat ze twijfelen omdat ze niet weten wat ze willen.
Maar soms weten ze dat eigenlijk best. Ze zien alleen vooral wat ze kunnen verliezen.
En veel minder wat ze nu al aan het verliezen zijn.
Dat maakt de afweging scheef. Je bent niet zwak of laf, je hersenen geven van nature meer aandacht aan de prijs van verandering dan aan de prijs van stilstand.
Een eerlijkere balans
Dit betekent niet dat verandering altijd de juiste keuze is. Soms is blijven precies wat klopt.
Maar als je een keuze wilt maken die echt bij je past, helpt het om naar beide kanten van de balans te kijken.
Niet alleen naar wat veranderen kost, maar ook naar wat het kost om door te gaan zoals je nu doet. Want daar zit vaak informatie die je eerder over het hoofd zag.
Een vraag om mee af te sluiten
Wat houd je op dit moment in stand omdat veranderen iets kost?
En wat kost het je om dat te blijven doen?
In mijn Digitale Duif deel ik wekelijks inzichten, observaties en vragen die helpen om met meer helderheid naar jezelf, je keuzes en je patronen te kijken.